AVUKAT
A.T.D.D Holding sorunu Avrupa Insan Haklari Mahkemesine basvurarak çözüle bilinir mi?
Avukat Ünal Tashan Türk Holdinglerle yasanan sorun Avrupa Insan Haklari Mahkemesi tarafindan çözülemez.
Avrupa Insan Haklari Mahkemesi uluslararasi bir organ ve bazi ön kosullar altinda insanlarin Avrupa Insan Haklari Anlasmasinin verdigi haklarinin ihlalinden dolayi verilen sikayetleri denetler.Bu anlasma uluslararasi bir sözlesmedir ve bu anlasmada bir çok sayidaki Avrupa ülkeleri belirli temel haklarinin saglanmasi konusunda anlastilar. Ama mahkeme sadece protokollerde veya anlasmada yer alan haklarin birinin veya birden fazlasinin ihlaline bagli olan sikayetlerle ilgilenebilir. Ulusal mahkemelerin Temyiz mahkemesi degildir ve onlarin kararini ne iptal edebilir ne de degistirebilir.

Ayrica konu hakkinda dogrudan sikayet edilen makamla irtibat kuramaz.

Mahkemeye sadece bu devletlerin bir makaminin hareketleri (kanun çikaran kurum, idari organ, mahkeme vs.) hakkinda sikayette bulunmak mümkün. Mahkeme tek bir kisiye karsi veya özel bir organizasyona (Türk holdingleri gibi) karsi olan sikayetlerle ilgilenemez. Anlasmanin 35 nolu maddesi ve 1 nolu paragrafi uyarinca mahkemeye sadece tüm iç devletsel hukuk yollari kullanildiktan sonra ve kesin iç devletsel kararin verildigi günden sonraki alti aylik bir süre içinde basvurmak mümkündür. Mahkemenin bu geçerlilik ön kosullarini yerine getirmeyen sikayetlerle ilgilenmesi mümkün degildir.
A.T.D.D Bunun anlami önce Almanya'daki veya Türkiye'deki mahkemelere basvurulmasi gerektigi midir?
Avukat Ünal Tashan Avrupa Mahkemesine basvurmadan önce mutlaka sikayette bulunulan devlette mevcut olan ve sikayeti muhtemelen çözebilen tüm hukuksal olanaklardan yararlanilmasi gerekir. Buna göre önce iç devletsel mahkemelere basvurmak gerekiyor, ve buna en azindan en yüksek yetkili mahkemede gerekçeli olarak sikayet hususlarini dile getirmek dahildir ki, bunlar sonradan Avrupa Mahkemesine sunmak isteniyorsa. Bu hukuksal yollari kullanirken esas olarak iç devletsel dava sartlarina özellikle süre talimatlarina, uymak gerekir. Eger örnegin kullanilan hukuksal yollar gecikmeden dolayi veya yanlis mahkemeye basvuruldugundan dolayi veya baska bir dava sartina uyulmadigindan dolayi, kapandiysa, o zaman Avrupa Mahkemesi de bu davayla ilgilenemez. Almanya'da mevcut olan bir ön kosul ayrica sikayetçinin haklarinin ihlalinden dolayi basarisiz bir sekilde Anayasa Mahkemesine basvurmus olmasi gerekiyor.
A.T.D.D Mahkemesi Alman veya Türk mahkemelerin kararlarini iptal ediyor mu?
Avukat Ünal Tashan: Avrupa Mahkemesi Alman Mahkemelerin kararlarini veya idari hareketlerini iptal etmiyor ve sözlesme devlerini ayrica idari hareketleri vermeye de zorlamiyor. Göz önünde bulundurulmasi gereken husus ayrica Alman Mahkemelerin holdingzedelerin davalarini kabul ettigi kararlarin bulunmasidir. Bu sebepten dolayi bizim fikrimize göre Avrupa Insan Haklari Mahkemesine basvurmanin basari ihtimali yoktur. Türk holdinglerle olan sorun, yani Almanya'da para toplamali, bizim fikrimize göre Avrupa Insan Haklari Mahkemesine basvurarak çözülemez.
A.T.D.D Holdingzede yatirimcilar vergi ödemek zorunda mi?
Avukat Ünal Tashan Bu münferit hadiseye baglidir. Ama siz eger yatirimci olarak alim ve satim arasindaki on iki aylik spekülasyon süresi denilen süreyi geçtiyseniz hisse senetlerinde gerçeklestirilen kur kazançlarindan vergi ödemiyorsunuz. Çogu yatirimci bu hisse senetlerinden senelerdir kurtulamadiklarindan dolayi, aslinda bunlar spekülasyondan dogan kazançlar için bile vergi ödememeleri gerekir. Ama çogu yatirimcilar ödedikleri paralari iade alsalar bile mutlu olurlar.
A.T.D.D Spekülasyondan dogan kazanç nasil tespit ediliyor?
Avukat Ünal Tashan Spekülasyondan dogan kazanç, muhtemel reklam masraflari ilave edilen alim maliyeti ile satistan elde edilen gelirin karsilastirilmasiyla tespit ediliyor (Gelir vergi kanunu madde 23 paragraf 3 cümle 1). Bunun yaninda muhtemel alim ek masraflari veya satis masraflari da takdir ediliyor. hisse senetlerin özel satis islerinden dogan kazançlar gelir vergilendirilmesinden muaftir, eger satin alim ve satis bir yil içinde gerçeklesmediyse.
A.T.D.D Hisse senetlerinin vergilendirilmesi nerede düzenlenmistir?
Avukat Ünal Tashan Belirleyici yasal düzenlemeleri Gelir Vergi Kanununda bulabilirsiniz. Gelir vergi kanunun 9 nolu maddesinde belirlenen reklam masraflari kesintisinin genel sartlarina yani sira özellikle Gelir vergi kanunun 20 ve 23 nolu maddeleri çok büyük önem tasiyor.
A.T.D.D Sizin tecrübelerinize göre Vergi dairesi tarafindan olan vergilendirme çok sik olarak meydana geliyor mu?
Avukat Ünal Tashan Bizim fikrimize göre vergilendirme çogu durumda mümkün degil, çünkü Türk holdingleri mahkeme önünde hisse senetlerinin ödendigi tarihten daha az deger tasidiklarini beyan ediyorlar. Örnegin Kombassan Holding S.A. hisse senetlerinin sadece 3/1 degeri kaldigini mahkemede beyan ediyor. Mahkeme önünde bizim tarafimizdan sadece magdurlarin ödedigi meblag tazminat olarak iade edilmesi talep ediliyor. Magdurlar paralarina iade alsalar dahi, sadece kendi ödedikleri parayi alabilirler. Bu durumda spekülasyon kazanci yoktur. Ödenen paralarin karsiliginda Holdinglere peyder pey hisse senetlerinin iade edilmesinden dolayi bizim fikrimize göre genelde bir vergilendirme meydana getirmiyor. Holdinglere karsi gerçeklestirdigimiz bir kaç yüz davalarda temsil ettigimiz yatirimicilar yukarida söz ettigimiz nedenlerden dolayi, simdiye kadar Vergi dairesiyle sorun yasamadilar. Ama her bir münferit hadisede emniyet açisindan durum güvendiginiz bir avukat tarafindan kontrol edilmeli. Bu baglamda kendi mali müsavirinizden de bilgi almaniz zarariniza olmaz.
A.T.D.D Holdingzede olan yatirimcilar hiç sorunsuz bir sekilde is ve isçi bulma kurumundan veya diger devlet kurumlarindan ödemeler alabilirler mi?
Avukat Ünal Tashan Bu da münferit hadiseye baglidir. Genelde Issizlik parasi I (Arbeitslosengeld I) alicilarinin korkmalarina gerek yok, çünkü Issizlik parasi I alicinin kendi ödemelerini esas aliyor. Mal varligi sayilmiyor.
A.T.D.D Emeklilik ödemeleri veya Hartz IV ödemelerinde durum nasil?
Avukat Ünal Tashan Emeklilik ayligi almak da sorun degil. Ama Issizlik parasina nazaran Issizlik parasi II'yi (Hartz IV) sadece "muhtaç" olanlar alabiliyor. Yani ARGE hayatini kendi imkanlariyla karsilayabilecek durumda olup olmadigini denetliyor. Issizlik parasi II'nin (Hartz IV) hesaplanan hakkina karsilik olarak diger gelirler ve mal varligi hesaplaniyor ve gerektigi takdirde Issizlik parasi II (Hartz IV) ya azaltiliyor ya da hiç ödenmiyor. Ama her tür gelir ve mal varligi bu hesaba katilmiyor. Ayirca muaf olan meblaglar da mevcut. Ama yine de her bir münferit hadisede emniyet açisindan durum güvendiginiz bir avukat tarafindan kontrol edilmeli.
A.T.D.D Holdingzede yatirimcilarin haklari zaman asimina ugrayabilir mi?
Avukat Ünal Tashan Evet, tazminat talep etme haklari hem Alman hem de Türk hukukuna göre zaman asimina ugrayabilir.
A.T.D.D Hisse senetleriyle ne oluyor?
Avukat Ünal Tashan Magdurlarin senelerdir bildikleri gibi, holdingler hisse senetlerini geri almiyorlar. Mahkeme önünde Türk, Alman ve Luxemburg hukukuna istinaden bir Anonim sirketinin kendi hisse senetlerini geri almaya izini olmadigini iddia ediyorlar. Bu iddialar dogrudur. Ama devam ederek elemanlarinin hiçbir zaman yatirilan paranin istendiginde kisa sürede geri ödenecegini söylemediklerini iddia ediyorlar. Sözde magdurlara kendi hisse senetlerini baskalarina satmalari gerektigini söylemisler. Ama kimse bu hisse senetlerini satin almak istemediginden dolayi, magdurlar hisse senetlerinden kurtulamiyorlar.
A.T.D.D anlami, sonuç itibariyle, hisse senetlerinin hiçbir "degeri" olmadigi mi?
Avukat Ünal Tashan Evet çünkü kimse bu hisse senetlerini istemiyor. Göz önünde bulundurulmasi gereken konu ayrica bir çok hisse senetlerinin hiçbir sekilde Türk SPK'ya kayitli olmadiklaridir. Bu sebepten dolayi da hisse senetlerinin satisi çogu zaman mümkün olmuyor.
A.T.D.D Ama holdinglerin çalisanlari bunu para toplarken hiçbir zaman beyan etmediler. Bu dolandiricilik degil mi?
Avukat Ünal Tashan Bizim fikrimize göre bu durumda genel olarak hatali danismanlik yapilmistir. Bu sebepten dolayi magdurlar ödedikleri paralari bizce sadece tazminat davasi açarak geriye alabilirler, çünkü holdingler magdurlara hatali danismanlik yaptilar. Elimizde magdurlarin tazminat haklarini kabul edilmis mahkemelerin verdigi birden fazla positif kararlar var.
A.T.D.D Ve bu tazminat haklari zaman asimina ugrayabilir?
Avukat Ünal Tashan Böyle haklar Alman yasalarina göre zararin bilinmesinden veya hak kazandiran durumlarin ve zarar verenin bilinmesinden üç yil sonra zaman asimina ugruyor. Ileri derecedeki bilgisizlik de zarar verir. Soru su ki, magdurlarin zarar veya hak ve zarar veren hakkinda ne zaman bilgileri veya ileri derecedeki bilgisizlikleri oldugudur.
A.T.D.D Holdingzedelerin haklari zaman asimina ugradi mi bile?
Avukat Ünal Tashan Bizim fikrimize göre çogu durumda henüz bir zaman asimi meydana gelmedi, çünkü magdurlar genelde ancak birkaç yil sonra zarar hakkinda bilgi sahibi oldular. Magdurlar bir çok sene boyunca holdinglere inandilar.
A.T.D.D Zaman asiminin kisa süre içinde meydana gelme tehlikesi ne kadar büyük?
Avukat Ünal Tashan: Bu tehlike çok büyük.
A.T.D.D Sizin mahkemede holdginglere karsi kazandiginiz oldu mu?
Avukat Ünal Tashan Evet.
A.T.D.D Zaman asimina öbür magdurlar için de ara verilmiyor mu?
Avukat Ünal Tashan Maalesef hayir. Yasaya göre zaman asimina sadece davalarini mahkeme önüne getiren magdurlar için ara veriliyor.
A.T.D.D Bizim isimiz hakkinda ne düsünüyorsunuz?
Avukat Ünal Tashan A.T.D.D'nin yaptigi isi çok önemli olarak degerlendiriyorum. Çok daha fazla protestolar organize edilmesi ve gerçeklesmesi gerekiyor. Magdurlar artik organize olmalilar. Ancak o sekilde Ankara'daki yetkili mercilere yüksek bir baski yapabilmek mümkün olur. Daha fazla ve daha büyük organizasyonlar yapilsa bizim fikrimize göre mahkeme davalari da hizlanir ve magdurlar paralarina daha çabuk iade alabilirler.
A.T.D.D Diger Magdurlar derneklerinin isini nasil degerlendiriyorsunuz?
Avukat Ünal Tashan : Ben sadece bir de Yimpas-Magdurlar-Dayanisma Dernegi e.V'yi taniyorum. Ben bu dernegin baskaninin, Bay Faruk Asiltürk'ün davranis seklini anlayamiyorum. Bay Asiltürk benim Avukat Baro'su tarafindan cezalandirilmami istedi, çünkü ben Hürriyet'te insanlarin dikkatini yüksekolan tazminat haklarinin zaman asimina ugrama tehlikesine çektim. Bay Asiltürk bir de Hürriyet'teki ilan yüzünden bana dava açtigini televizyonda iddia etti. Bu "davayi" kisa süre evvel kaybetti, çünkü Avukat Barosu beni hakli gördü. Avukat Barosuna holdinglerden gelen yazilari teslim ettim ve bu yazilardan anlasiliyor ki, holdingler daima mahkeme önünde magdrularin haklarinin zaman asimina ugramasina dayanidirliyorlar. Avukat Barosuna holdinglere karsi verilen olumlu kararlari da teslim ettim.
A.T.D.D Son olarak üyelerimize bir sey söylemek istermisiniz?
Avukat Ünal Tashan Magdurlar artik uyansinlar ve kendilerini savunsunlar. Birkaç yüzbin magdur varken, sadece birkaç yüz magdurun protesto etmesi bir rezalet. Bazi holdinglerin Türkiye'de yüksek degerde mal arliklari mevcut. Bu sebepten dolayi magdurlarin savasmasi bir sey getirebilir. Almanlarin atasözlerinden birisi der ki: Davacinin olmadigi yerde, hakim de olmaz! Dolayisiyla hakkini aramayan, hiç bir zaman hakkini alamaz!
A.T.D.D Sayin Avukat Ünal Tashan size bu görüsme için tesekkür ederiz.
  Yukaridaki yazi sadece baglayici olmayan bilgi aktarimidir ve münferit hadiselerde güvendiginiz bir avukatin hukusal danismasinin yerine geçemez.

Lütfen bilgilerin genel hukuksal uyari olduklarini ve hukuksal danismanlik anlamina gelmedigini göz önünde bulundurun. Eksiksiz olamali ve dogrulugu için hiçbir garanti verilmez. Münferit hadiselerde hukuksal danismanlik sadece baglayici olan bir danismanlik görevinin çerçevesinde, yani görevi veren kisi tarafindan önceden verilen eksiksiz bilgilerin temeli üzerinde verilebilinir.